شب 12 محرم 1383 مطابق با 15 خرداد 1342 حمله نظام مشروطه سلطنتی به نهادهای دینی و در رأس آن پایگاه روحانیت در حوزه علمیه قم آغاز شد.آنچه در پانزده خرداد به وقوع پیوست، یک حادثه دردناک در بیان حوادث تاریخ این مرز و بوم نبود. پانزده خرداد به تمام معنا آغاز یک تاریخ جدید…
پانزده خرداد سال 1342، از جمله نقاط عطف تاریخ تحولات سیاسی-اجتماعی ایران بوده است. اگر چه عده ای تلاش می کنند، با عادی سازی دگرگونی های این مقطع تاریخی، از تبیین نتایج آن پرهیز کرده و نقطه عطف بودن آن را برنتابند. اما مگر می توان اثرات یک جنبش اجتماعی فراگیر، مثل 15 خرداد را…
متن حاضر، گردآوری مجموعه ای از سخنان برخی اندیشمندان جهان، پیرامون رحلت امام خمینی(ره) است، که توسط گروه پژوهش فصلنامه 15 خرداد انجام گرفته است.
متن پیش رو، مصاحبه، واحد تاریخ شفاهی بنیاد تاریخ پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی با دکتر رامین خانبگی؛ سرپرست مرکز اسناد فرهنگی آسیا(پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی) است. در این مصاحبه به مباحثی همچون چالش های نظری فراروی انقلاب اسلامی، بسترها و زمینه های ایجاد انقلاب اسلامی، نقش امام خمینی در ایجاد انگیزش در…
25 اسفند ماه 1383 مصادف با دهمین سالروز درگذشت ناگهانی، مرموز و شبهه انگیز یادگار امام؛ مرحوم حاج سید احمد خمینی است. یار وفاداری که سینه او گنجینه ای از اسرار انقلاب بود. به پاس گرامی داشت یاد آن عزیز، بخشی از خاطرات او از دوران سرنوشت ساز هجرت امام خمینی(ره) به پاریس شامل نامه…
تاریخ نگاری رسمی، موجی از تاریخ نگاری است که در دوران حاکمیت نظام مشروطه سلطنتی در ایران به وجود آمد و شیوه ای را در تاریخ نگاری رواج داد که در این شیوه، تاریخ معاصر دو طرف بیشتر ندارد. یک طرف تجددگراها و طرف دیگر واپس گراها، یک طرف مشروطه خواهان و طرف دیگر مستبدین،…
مبارزات نواب صفوی و فدائبان اسلام، فصل قابل توجهی از فرآیند مبارزات ملت مسلمان ایران برای پایه ریزی حکومت اسلامی بوده و بی تردید بخشی از تفسیرها و تأویلات نگرش اسلامی در حوزه سیاست می باشد. نویسنده در این مقاله به دنبال آن است که پدیده رادیکالیسم اسلامی، علل و عوامل شکل گیری و جریان…
همان طور که در مقاله منتشر شده در شماره قبل گفته شد، پرسش از عملکرد انقلاب اسلامی، پرسش از نحوه نگاه دین به حوزه عمومی بوده و یک پرسش بنیادین می باشد. روش این پژوهش در پاسخ به این پرسش، روشی تطبیقی است. برای دستیابی به پاسخ های منطقی و مناسب به این پرسش، دستاوردهای…
تبیین انقلاب اسلامی بدون مراجعه به عمق رخدادهایی که به وقوع پیوست ممکن نیست. ژرفای انقلاب اسلامی را نمی توان تنها با مراجعه به وقایع، آرمان ها، جان فشانی ها و شعارهای چند شهر بزرگ به دست آورد. همان طوری که امام عظیم الشأن انقلاب اسلامی فرمودند؛ انقلاب اسلامی، انقلابی مردمی بود. انقلاب طبقه، گروه…
علی پهلوی پسر شاهپور علی رضا پهلوی، همراه بهمن حجت کاشانی از ناراضی های دربار و هیأت حاکمه آن روز ایران بودند که در سال 1350 برنامه ای را برای براندازی رژیم پادشاهی تدارک دیدند و تا مرحله برخورد مسلحانه پیش رفتند. در مقاله مندرج در شماره گذشته مطالبی پیرامون زندگی و مبارزات علی پهلوی…