انقلاب اسلامي ‌و دگردیسی‌ محیط سیاسی شیعیان در فضای نوین خاورمیانه

image_print

رحمت‌الله فلاح

خاورمیانه

خاورمیانه از اهمیت بسیار بالایی در معادلات قدرت و سیاست بین‌الملل برخوردار است. سازه‌های منطقه‌اي در تعامل با محیط داخلی و بين‌المللی الگویی از سازش‌ها و ستیزش‌ها را خلق مي‌کند. یکی از ‌اين سازه‌ها که در صحنه اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی، خاورمیانه عربی را متأثر نموده لایه هویتی جامعه شیعیان است.

شیعیان خاورمیانه با ‌اينکه در طول تاریخ در حاشیه قدرت و سیاست قرار گرفته‌اند ولی پیروزی انقلاب اسلامي‌ در احیاي هویت فرهنگی و سیاسی آنها نقش تاریخی داشته است. البته با دگرگونی‌های منطقه‌اي و بين‌المللی عوامل و شرایط منطقه‌اي کارکرد سنتی خود را با چالش مواجه نموده؛ تا ‌اينکه فضای ‌ايجاد‌شده سال‌های اخیر فرصت‌ها و ظرفیت‌های راهبردی برای شیعیان به وجود آورده است.

تحولات خاورمیانه در چند دهه اخیر مبین جنبش‌های هویتی متأثر از تغییرات فرهنگی- سیاسی و اجتماعی است که ظهور آن مناسبات سنتی قدرت ‌و سیاست را دگرگون کرده است. از جمله ‌اين شرایط هویت‌‌گرایی اسلام به طور خاص تشیع سیاسی است که قوی‌ترین عنصر در ‌ايجاد ژئوپلتیک هویتی به شمار مي‌رود.

نسخه کامل PDF

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *