انقلاب اسلامی ‌و دگردیسی‌ محیط سیاسی شیعیان در فضای نوین خاورمیانه

image_print

رحمت‌الله فلاح

خاورمیانه

خاورمیانه از اهمیت بسیار بالایی در معادلات قدرت و سیاست بین‌الملل برخوردار است. سازه‌های منطقه‌ای در تعامل با محیط داخلی و بین‌المللی الگویی از سازش‌ها و ستیزش‌ها را خلق می‌کند. یکی از ‌این سازه‌ها که در صحنه اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی، خاورمیانه عربی را متأثر نموده لایه هویتی جامعه شیعیان است.

شیعیان خاورمیانه با ‌اینکه در طول تاریخ در حاشیه قدرت و سیاست قرار گرفته‌اند ولی پیروزی انقلاب اسلامی در احیای هویت فرهنگی و سیاسی آنها نقش تاریخی داشته است. البته با دگرگونی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی عوامل و شرایط منطقه‌ای کارکرد سنتی خود را با چالش مواجه نموده؛ تا ‌اینکه فضای ‌ایجاد‌شده سال‌های اخیر فرصت‌ها و ظرفیت‌های راهبردی برای شیعیان به وجود آورده است.

تحولات خاورمیانه در چند دهه اخیر مبین جنبش‌های هویتی متأثر از تغییرات فرهنگی- سیاسی و اجتماعی است که ظهور آن مناسبات سنتی قدرت ‌و سیاست را دگرگون کرده است. از جمله ‌این شرایط هویت‌‌گرایی اسلام به طور خاص تشیع سیاسی است که قوی‌ترین عنصر در ‌ایجاد ژئوپلتیک هویتی به شمار می‌رود.

نسخه کامل PDF

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *