فصلنامه پانزده خرداد
وقتی درسهای حکومت اسلامی یا ولایت فقیه امام خمینی منتشر شد و نسخههایی از آن به دست مبارزان ایرانی رسید، استاد سید حمید روحانی در جلد دوم نهضت امام خمینی مینویسد: «محققان و پژوهشگران ژرفانديش حوزههاى علميه با آنكه از طرف ساواك شديداً زير نظر قرار گرفته بودند و بارها نوشتجات آنان در مورد مسائل و موضوعات اسلامى، از طرف ساواك به يغما رفته بود، با پشتكار و كوشش فراوان به تحقيق و بررسى پيرامون حكومت اسلامى نشستند و تلاش گسترده و همهجانبهاى را براى روشن ساختن سيستم حكومتى و كشوردارى اسلام آغاز كردند، ليكن دستگيرىهاى پى در پى و زندان و تبعيد درازمدت، هيچگاه به آنان فرصت نداد تا بتوانند تحقيقات و بررسىهاى خود را در اينباره به انجام برسانند و سيستم حكومتى اسلام را همراه با تبيين خطوط آن ارایه دهند. از میان این پژوهشگران، مجاهد فقيد ربانى شيرازى در نامهاى كه چند ماه پس از طرح حكومت اسلامى از طرف امام، براى نگارنده در نجف اشرف نوشته است، ديدگاههاى خود را درباره حكومت اسلامى بيان داشته است كه صرفنظر از جنبه درستى يا نادرستى آن، از اين نظر در خور اهميت است كه رهروان راستين راه امام و علماى محقق حوزه علميه قم به محض مطرح شدن طرح حكومت اسلامى از طرف امام، بىدرنگ به بررسى و تحقيق درباره آن پرداختند و ديدگاههاى خود را در مورد آن بيان كردند.»
اکنون پنجاه سال از آن ایام سخت مبارزه و مجاهدت برای پایهریزی حکومت اسلامی در ایران گذشته است و حکومت جمهوری اسلامی از یک نهال نورسته به یک درخت تنومند و پرثمر تبدیل شده است. بسیاری از آن مبارزان پاکنهاد بر عهد و پیمانی که با خدا و بنده مخلص او امام خمینی بسته بودند تا واپسین روزهای زندگی خود باقی ماندند و تعدادی هم اسیر وسوسههای شیاطین نفس شدند و عهدشکنی کرده و میثاق گسستند. مرحوم ربانی شیرازی از جمله یاران مبارز نهضت امام خمینی بود که وفای به عهد را با خون خود امضا کرد و تا روز مرگ قدمی از آرمانهای انقلاب پس نکشید. مطالعه دیدگاههای او در مورد ولایت فقیه در حکومت اسلامی که جزء اولین نوشتههایی است که بعد امام این مسئله را مورد توجه قرار داده است در نوع خود راهگشاست. اگر چه این نامه در جلد دوم کتاب گرانقدر نهضت امام خمینی اثر استاد سید حمید روحانی منتشر شده است لیکن این سند ارزشمند مانند بسیاری از اسناد تاریخ نهضت امام هنوز هم در جامعه علمی ایران مکتوم مانده و گرد غربت ایام و فراموشی بر آن نشسته است. امیدواریم چاپ مجدد این سند به فهم هر چه بهتر انعکاس درسهای حکومت اسلامی در جامعه ایران کمک کند.
فصلنامه پانزده خرداد
