دکتر حمید حاذق نیکرو

فروپاشی نظام چندهزارساله شاهنشاهی در ایران در پرتو شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، منجر به برهم خوردن معادلات ابرقدرت‌ها در جهان شد. به نوعی قدرت‌های استکباری با چالش بسیار مهمی مواجه شدند. پیروزی انقلاب اسلامی در دهه‌های پایانی قرن بیستم، نویدبخش جان‌ها و دل‌های آزاده در سراسر جهان گردید و موجب ایجاد امید و تحرک در قشر عظیمی از ملل به‌جان‌آمده از ستم جباران و ظالمان عالم شد.

انقلابی که در بطن خود با رویکرد ایجابی، استقلال‌طلبی و هویت‌یابی دینی، یکتاپرستی جهانی بر پایه دینی برتر و عالم‌گیر را نوید داد و در رویکرد سلبی خود واگرایی را در اردوگاه غرب و به دنبال آن، حذف نظام دوقطبی و در ادامه تک‌قطبی تعریف‌شده در نظام بین‌الملل را به ارمغان آورد. انقلاب اسلامی باز در رویکرد ایجابی خود موجب تولید و تقویت قدرت نرم اسلام و در رویکرد سلبی آن موجب زوال و کم اثر شدن قدرت نرم دول سلطه‌طلب عالم یعنی امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق در صحنه بین‌الملل گردید. انقلاب اسلامی با توجه به ماهیت فرهنگی و نرم خود پس از پیروزی، پیامدهای مختلفی را در بین مراکز استراتژیک، علمی، آموزشی، پژوهشی، تحقیقاتی و بالطبع در بین نخبگان و اندیشمندان و همچنین عامه مردم دنیا ایجاد نمود. این پیامدها به تناسب کشورها، مردم و نخبگان متفاوت بود. برخی آن را طلیعه رحمت الهی و مایه امید و الگوی مبارزه با ظلم و استکبار دانستند.

این طیف از مخاطبان، اندیشمندان آزاده، مستقل، مبارز به ویژه در جهان اسلام را شکل می‌داد و بر اساس همین دیدگاه نیز به توجه و اظهارنظر پرداختند و در ادامه نیز به ترویج و حمایت از انقلاب اسلامی مبادرت کردند. این توجه و تبلیغ تأثیر ‌بسزایی در مخاطبان دانشجویی و عامه مردم در کشورهای مختلف به ویژه جهان اسلام گذاشت. مسئله ما در این مقاله بررسی و تبیین ابعادی از قدرت نرم انقلاب اسلامی است که به نوعی تأثیر آن موجب تحرک، تشدید و تقویت بیداری در جهان و به ویژه بیداری اسلامی در جهان اسلام گردیده است.

برای رسیدن به حداقل پاسخ‌ها مبادرت به بیان تأثیرات و پیامدها در سطوح مختلف جوامع منطقه‌ای و جهانی از منظر و دیدگاه نخبگان و اندیشمندان غربی و شرقی، مسلمان و غیر مسلمان خواهیم نمود. در ادامه ضمن ارایه کلیاتی در خصوص کلیدواژه‌های به کار گرفته شده در عنوان همچون انقلاب اسلامی، قدرت نرم و بیداری اسلامی، به درج نظریات پرداخته و سپس ابعادی از قدرت نرم انقلاب اسلامی و منابع مرتبط با بیداری اسلامی را برخواهیم شمرد.

نسخه کامل PDF

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *