بينش‌هاي اجتماعی در نظریات اخلاقی امام خمینی(ره)

image_print

علی مؤمن

امام خمینی

بحث و بررسي مسئله يا موضوع اخلاق از مباحثي ‏است که همواره در طول تاريخ مطرح بوده‌ و موضوع تازه‏اي به شمار نمي‏رود. در سده اخیر موضوع اخلاق و رفتار مردم در جامعه ايران به يکي از مباحث مهم بررسي‏ها و تحليل‏هاي اجتماعي مبدل شده و در رابطه با اين موضوع، ما شاهد انواع اظهارنظرها در محافل عمومي، رسانه‏اي، علمي و دولتي هستيم. اما آنچه در بیشتر اين تلاش‏ها مشهود است، وجود ناتواني، سردرگمي و تشتت در بيان مسئله و بالتبع در راه‏حل‏هاي ارائه‌شده مي‏باشد که تاکنون برطرف نگرديده‎اند.
در دوره‏هاي گذشته غالباً عالمان ديني به عنوان حافظان دين و اخلاق در اين حوزه فعال بوده‏اند و تبيين موضوع و ارائه راه‎ حل را وظيفه خود تلقي مي‏کرده‏اند. اما در کنار تلاش علماي ديني، قسمتي از تلاش‏هاي فکري صورت‏گرفته در سده اخير، در این رابطه، توسط گروه ديگري از صاحب‏نظران، تحت عنوان کلي روشنفکر شکل گرفته است. البته اين موضوع براي آنها برخلاف علماي ديني نه به عنوان موضوع و مسئله درجه اول، بلکه در ذيل ديگر موضوعات، از جمله: دلايل عقب‏ماندگي، شناخت وضعيت تاريخي، تحليل شرايط سياسي و اقتصادي، بررسي‏هاي جامعه‏شناختي، بررسي‏هاي هويتي و… ارائه شده و اساس تحلیل‎های ایشان مبتنی بر علوم اجتماعی غربی بوده ‌است. به همين دليل فهم اخلاق اجتماعي مردم ايران، دچار نوعي سردرگمي و گسستگي در مفاهيم و تحليل‏ها شده است و افراد از زاويه‏هاي متفاوت، تحليل‏هاي متکثر و بعضاً متضادي را ارائه مي‏کنند. تشتت در این نظریات نشان مي‏دهد که در رابطه با فهم موضوع اخلاق اجتماعي در جامعه ايران، مشکلات اساسي وجود دارد. اما شناخت امام خمینی(ره) از جامعه اسلامی ایران با توجه به اشعار عملی و فکری ایشان به متون دینی از یک طرف و فرهنگ و جامعه مسلمان ایران و وضعیت جهانی مسلمانان از سوی دیگر، یک استثناء در سده اخیر می‏باشد که می‏تواند به بسیاری از بدفهمی‏ها یا کج‌فهمی‏ها در این زمینه کمک کند و برای شناخت رفتار اجتماعی و اخلاقی مردم ایران راه‏های جدیدی را فارغ از ادبیات غربی فراهم نماید. آرای امام خمینی(ره) به علت محور بودن احياي تفکر ديني و احياي امت اسلامي در عصر جديد و قرار دادن دين در متن زندگي مردم به‌عنوان شيوه صحيح زندگي اهمیت ویژه‏ای دارند.

نسخه کامل PDF

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *