حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید حمید روحانی (زیارتی) در سال 1320 در قصبه «زیارت» سمنان متولد شد. پدرش آیت الله العظمی «سید احمد زیارتی» از علما و مراجع زمان خود بود.
وی در سال 1340 برای تحصیل علوم اسلامی به حوزه علمیه قم وارد شد و در سال 1341 که نهضت امام خمینی آغاز شد گام به گام همراه نهضت بود تا اینکه در بهمن سال 1341 در قم دستگیر شد.
در سال 43 نیز مجدداً در جریان قیام 15 خرداد دستگیر و روانه زندان شد. در سال 1346 به دنبال کشف اسلحه از وی، از ایران متواری و به حوزه علمیه نجف رفت. در نجف اشرف در محضر درس حضرت امام و آیت الله شهید سیدمصطفی خمینی شرکت داشت.
در نجف در جریان مبارزات روحانیون خارج از کشور فعالانه شرکت داشت و ماهنامه ای به نام «15 خرداد» منتشر کرد.
وی در جریان انقلاب در چاپ، تکثیر و ارسال اعلامیه های حضرت امام از نجف به ایران فعالیت داشت و کتابهای مختلفی تدوین و انتشار داد سپس به دنبال اوجگیری انقلاب و هجرت امام به پاریس؛ به پاریس رفت و سپس به ایران آمد.
در سال 1359 مرکز اسناد انقلاب اسلامی را تأسیس و سالهای متمادی مسئولیت آن مرکز را به عهده داشت.
در سال 62 به فرمان حضرت امام و حکم نخست وزیر به سرپرستی مرکز ساواک قدیم منصوب شد.
در سال 1382 بنیاد تاریخ پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی را بنیان نهاد. وی هم اکنون نیز عهدهدار مدیریت این بنیاد است. آثار علمی و تاریخی او «نهضت امام خمینی» که تا کنون چهار جلد از این سری از کتابها با حدود 6000 صفحه منتشر شده است؛ مدیرمسئول فصلنامه 15 خرداد که 56 شماره از آن منتشر شده؛ تدوین دانشنامه انقلاب اسلامی با همکاری اساتید این حوزه و …. از جمله فعالیتهای ایشان میباشد
سایر کتابها و تألیفات وی عبارتند از:
– حکومت اسلامی یا ولایت فقیه شامل 12 درس حضرت امام
– مبارزه با نفس یا جهاد اکبر – حاوی درسهای اخلاقی حضرت امام
– آوای انقلاب – شامل گزیدههایی از رهنمودهای حضرت امام
– موقف الامام الخمینی تجاه اسرائیل – به زبان عربی درباره موضع حضرت امام در برابر اسرائیل
– من هنا المنطق – (از اینجا آغاز کنیم) به زبان عربی
– دروس فی الجهاد و الرفز – درسهایی در جهاد و پایداری به زبان عربی
