ناهمگوني دموکراسي غربي با هويت ايراني

image_print

بررسي و نقد كتاب دموكراسي و هويت ايراني اثر دكتر پيروز مجتهدزاده

مهديه نامدار

مفهوم «هويت ايراني» يکي از مسائلي است که در ايران معاصر، برخي افراد از آن براي پيشبرد مقاصد شخصي و سياسي استفاده مي‌کردند و آن را به شکلي که مي‌خواستند تبيين مي‌نمودند. پيروز مجتهدزاده در کتاب دموکراسي و هويت ايراني به رغم توجه به مباني هويتي ايران و اسلام، هويت ايراني را به‌ مسائلي پيوند داده است که از آن الگوي «حکومت دموکراسي» غربي را استخراج مي‌کند. اين مقاله، با هدف تبيين هويت حقيقي ايران امروز، از يک‌سو برداشت مجتهدزاده از هويت ايراني که با يک نگاه تعصب‌آميز نسبت به ايران باستان شکل گرفته را به چالش کشانده است و الگوي مطلوب وي که براساس ليبرال‌دموکراسي غربي طراحي شده را زير سؤال برده و ناهمگوني مباني آن با هويت ايراني را نشان داده است و از سوي ديگر نشان داده است که برداشت وي از انقلاب اسلامي ايران نيز دقيق نمي‌باشد.

حاصل بررسي‌هاي انجام‌شده اين است که نگاهي که روشنفکران به مفاهيمي نظير هويت دارند، برخاسته از فضايي است که ذهنيت آنان در آن شکل گرفته است؛ فضاي غرب. در حالي‌که هويت ايران، تنها در قالب هويت اسلامي‌اي قابل تبيين است که هم به مباني شيعي توجه دارد و هم مؤلفه‌هاي ايران باستان را در صورتي که با اصول و مباني اسلام سازگار بوده در خود جاي داده است. لذا اين هويت اسلامي راهي به دموکراسي ندارد. اگر الگوي حکومتي‌اي بخواهد از آن استخراج شود، با توجه به فضايي که انقلاب اسلامي ايران فراهم نموده و توانايي مديريت فقهي در جامعه و ظرفيت‌‌هاي هويتي ايران، به حاکميت ولايت فقيه در جامعه منتهي خواهد شد؛ زيرا شيعه خود براي اداره جامعه الگوي اثباتي دارد.

نسخه کامل PDF

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *